Πρόγνωση καιρού Ελλάδος 27-28/1/2012 & επόμενες ημέρες / Ανάλυση

Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2012

Χιονοπτώσεις αρχικά, σε πολλές περιοχές της ανατολικής Μακεδονίας και κυρίως της Θράκης, φαινόμενα που από το πρωί θα αρχίσουν σταδιακά να περιορίζονται στη Θράκη, όπου κι εδώ θα παύσουν στη συνέχεια. Στο κεντρικό, στο ανατολικό Αιγαίο, στις Κυκλάδες (κυρίως ανατολικές) και στα Δωδεκάνησα, αναμένονται αρκετές νεφώσεις κυρίως στα χαμηλότερα στρώματα και ασθενείς βροχές ενώ, στα ορεινά και ημιορεινά των μεγαλύτερων νησιών θα εκδηλωθούν και χιονοπτώσεις. Όσον αφορά τη Μυτιλήνη, τα φαινόμενα θα εμφανιστούν και σε τελείως πεδινές περιοχές, στη Χίο εν γένει από τα 200μ και στη Σάμο/Ικαρία από τα 300-400μ και άνω. Στις υπόλοιπες περιοχές του Αιγαίου, καθώς και στη συντριπτική πλειοψηφία των περιοχών της χώρας, λίγες παροδικές νεφώσεις κάπως αυξημένες στη κεντρική Εύβοια, όπου θα δώσουν τοπικές χιονοπτώσεις.

Από το πρωί και έως την αλλαγή της ημέρας, τα φαινόμενα περιορίζονται από τις περισσότερες περιοχές του Αιγαίου, ωστόσο αρκετές νεφώσεις θα επιμείνουν στην Εύβοια, δίνοντας χιονοπτώσεις κυρίως στην ανατολική πλευρά του νησιού έως και αρκετά χαμηλά υψόμετρα (300-400μ). Ταυτόχρονα, σχετικά αυξημένες θα είναι οι νεφώσεις και στην ανατολική Στερεά κυρίως μετά το μεσημέρι με χιονοπτώσεις από τα 400-500μ και άνω, χωρίς μεγάλη ένταση όμως (εξαίρεση η Αττική με 100-200μ μεγαλύτερα υψόμετρα) αναλόγως και στη βορειοανατολική Πελοπόνησο, με χιονοπτώσεις από τα 600-700μ και άνω. Γενικά οι βροχές θα είναι ασθενείς και παροδικού χαρακτήρα περισσότερο σε προσήνεμα τμήματα.

Η θερμοκρασία δεν θα ξεπεράσει τους 2-4 βαθμούς σε ανατολική Μακεδονία και Θράκη, τους 4-6 στα υπόλοιπα πεδινά της Μακεδονίας, τους 5-8 βαθμούς σε Θεσσαλία και στις περισσότερες περιοχές της ανατολικής Στερεάς. Στα πεδινά της Ηπειρου έως και 7-8 βαθμοί, στη περιφέρεια δυτικής Ελλάδος στους 8-9 και στη νοτιοδυτική Πελοπόνησο έως και 11-12 βαθμοί. Στο βόρειο και ανατολικό Αιγαίο οι μέγιστες θα πρέπει να αναμένονται στους 5-8 βαθμούς, στις Κυκλάδες στους 8-10 και σε Δωδεκάνησα/Κρήτη στους 10-12 βαθμούς.

Οι άνεμοι γενικά Β/ΒΒΑ σε κεντρικό, ανατολικό και βόρειο Αιγαίο στα 4-5 μποφώρ, σε Κυκλάδες, Κρήτη και Δωδεκάνησα Β/ΒΒΔ με την ίδια ένταση. Εξαίρεση οι νυχτερινές και πρώτες πρωινές ώρες που το ρεύμα θα είναι αρκετά πιο ενισχυμένο, με εντάσεις που θα φτάνουν και τα 6 και τοπικά 7 μποφώρ. Στο Ιόνιο, οι άνεμοι επίσης βόρειοι με εντάσεις στα 3-4 μποφώρ.

Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2012

Για το μεγαλύτερο διάστημα της ημέρας, αυξημένη νέφωση θα υπάρχει σε ένα μεγάλο κομμάτι της ανατολικής Στερεάς, κυρίως δε στα βορειότερα τμήματα αυτής καθώς και στην ανατολική Θεσσαλία, η οποία θα προκαλεί ασθενείς βροχές στα πεδινά προσήνεμα τμήματα και χιόνι γενικά πάνω από τα 400-500μ υψόμετρο. Παροδικά αυξημένες νεφώσεις αναμένονται στη Θράκη και κάποιες περιοχές της δυτικής Μακεδονίας με πολύ πρόσκαιρες χιονοπτώσεις. Κατά περιόδους νεφώσεις σε Κυκλάδες και βόρεια Κρήτη με ασθενείς βροχές, ενώ στην υπόλοιπη χώρα, θα κυριαρχήσει η ηλιοφάνεια.

Η θερμοκρασία αναμένεται στους 2-4 βαθμούς το μεσημέρι, στα πεδινά της βορείου Ελλάδος, έως τους 5 στη Θεσσαλία και έως τους 6 και 7 στα νοτιότερα τμήματα, βαθμούς στην ανατολική Στερεά και σε κεντρικό, ανατολικό και βόρειο Αιγαίο (εδώ λίγο χαμηλότερες). Οι μέγιστες αναμένονται στους 8-10 βαθμούς στα πεδινά της Ηπείρου και της περιφέρειας δυτικής Ελλάδας και στιςπερισσότερες περιοχές του νοτίου Αιγαίου, με εξαίρεση τα Δωδεκάνησα, αλλά και στην ανατολική Πελοπόνησο, ενώ στα δυτικά της τμήματα αναμένονται στους 10-12 βαθμούς, καθώς επίσης και στα Δωδεκάνησα.

Οι άνεμοι θα πνέουν από Β/ΒΒΑ διευθύνσεις, έως μέτριοι στις περισσότερες θάλασσες και πιο συγκεκριμένα στο βόρειο Αιγαίο έως τα 3-4 μποφώρ, στο κεντρικό, τα ανατολικά τμήματα και στο μεγαλύτερο τμήμα των Κυκλάδων έως και τα 5 μποφώρ (Β), στα 4-5 μποφώρ στο Κρητικό, και σε Δωδεκάνησα, ανατολικό Κρητικό, Καρπάθιο πέλαγος έως και τα 6 Β και τοπικά ΒΒΔ. Τοπικά έως και 6 μποφώρ στη περιοχή των Κυθήρων ΒΑ διευθύνσεων. Στο Ιόνιο, το ρεύμα αναμένεται από ΑΝΑ διευθύνσεις, ασθενές.

Επόμενες μέρες

Οφείλουμε κατ'αρχήν να εξειδικεύσουμε όσα γράφτηκαν στο προηγούμενο άρθρο της πρόγνωσης. Σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία η πιθανότητα για ηπιότερο καιρό, μετά τις 30/1, σχεδόν έχει εκμηδενιστεί. Στο διάστημα όλης της επόμενης εβδομάδας, διαμορφώνεται μια κατάσταση στην ατμόσφαιρα, η οποία ευνοεί την κάθοδο πολύ ψυχρών αερίων μαζών που συσσωρεύτηκαν στην ανατολική Ευρώπη, προς τη χώρα μας. Η αρχική προέλευση των αερίων μαζών, είναι αρκτική - ηπειρωτική προκαλώντας πολύ σημαντική άνοδο της πίεσης στην επιφάνεια. Το γεγονός οτι για τις τελευταίες 3-4 ημέρες, δεν υπήρχε κάποια σοβαρή θερμή μεταφορά από τον Ατλαντικό προς τα ενδότερα τμήματα της Ευρώπης και με την υποβοήθηση μιας συνεχούς (έστω και ασθενούς) βόρειας ροής στα μέσα και ανώτερα τροποσφαιρικά στρώματα, συσσώρευσε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες στην κατώτερη τροπόσφαιρα, οι οποίες μετακινούνται αργά προς το νότο. Ο πολύ ψυχρός αέρας, αυξάνει την επιφανειακή πίεση στην ηπειρωτική Ευρώπη, σε αντίθεση με τη Μεσόγειο Θάλασσα και δη τη περιοχή μας, όπου η πίεση είναι χαμηλότερη, συνεπώς δημιουργούνται οι προϋποθέσεις (διαφορά πίεσης), για την μεταφορά αυτών των αερίων μαζών προς το νότο διαμέσου του Αιγαίου.

Από τη Δευτέρα 30/1 και έως τουλάχιστον τη Δευτέρα 6/2, οι θερμοκρασίες που θα ενσκήψουν στη χώρα μας, θα ευνοήσουν χιονοπτώσεις έως τα τελειως πεδινά και παράκτια μέχρι το γεωγραφικό πλάτος της Αττικής και ενδεχομένως λίγο νοτιότερα. Αυτά που δεν μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν με σαφήνεια είναι τα εξής:

1. Πόσο θα διαρκέσει αυτό το ψυχρό διάστημα και φυσικά το πώς θα λήξει.

2. Ποιές περιοχές θα επηρεαστούν από χιονοπτώσεις και πόσο έντονες θα είναι αυτές.

Τόσο όσον αφορά το πρώτο ερώτημα, όσο και το δεύτερο είναι έως και τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές αδύνατον να δοθεί κάποια τεκμηριωμένη απάντηση.

Αρχικά, πρέπει να επισημανθεί πως βασικοί ατμοσφαιρικοί δεικτες, όπως για παράδειγμα ο δείκτης ΝΑΟ, ο οποίος είναι ένας από αυτούς που προσδιορίζουν τον τύπο της κυκλοφορίας μέσα στον Ατλαντικό (αν υπάρχει μεγάλη ζωνικότητα ή μεσημβρινότητα), και ο δείκτης ΑΟ, ο οποίος προσδιορίζει την τάση για αντικυκλωνικές συνθήκες στα πολικά γεωγραφικά πλάτη, έχουν πολύ κακή προγνωσιμότητα και είναι αδύνατος ο οποιοσδήποτε προσδιορισμός ακόμη και της τάσης τους από την πρώτη Φεβρουαρίου και έπειτα.

Εκτός αυτού, η διάταξη των συστημάτων στους χάρτες ανώτερης τροπόσφαιρας πάνω από την Ευρώπη, κυρίως αναφερόμενοι στο ανατολικό τμήμα του χάρτη είναι σχετικά σπάνια. Θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ως μια πολύ διευρυμένη οικογένεια ατμοσφαιρικών διαταραχών, η οποία παρουσιάζει εξαιρετικά αργή κίνηση γύρω από κάποιο νοητό κέντρο. Οι νότιες παρυφές αυτού του εκτεταμένου αυλώνα / οικογένειας ατμοσφαιρικών συστημάτων βρίσκονται στη Μεσόγειο και οι καμπυλώσεις στη ροή των ανέμων (απότομες αλλαγές στην ταχύτητα και τη διεύθυνση τους στα ανώτερα στρώματα) ειναι που ενεργοποιούν τους θερμοδυναμικούς μηχανισμούς δημιουργίας υφέσεων (δηλαδή την πτώση των επιφανειακών πιέσεων) μεταξύ Ιταλίας, Ελλάδας αλλά και στις ακτές της βόρειας Αφρικής. Οι υφέσεις αυτές, έρχονται να ενισχύσουν το ήδη υπάρχων βόρειο ρεύμα που εξηγήσαμε σε προηγούμενη παράγραφο γιατι δημιουργείται κι επιπλέον να αυξήσουν τα ποσά του υετού (που πλέον ως επι το πλείστον θα σημαίνει χιονοπτώσεις) πάνω από περιοχές της χώρας μας, κυρίως σε αυτές που γειτνιάζουν με το Αιγαίο.

Θα πρέπει λοιπόν να αναφερθούμε στο γεγονός οτι από τη Κυριακή 29/1, η πρώτη τέτοια ύφεση θα δημιουργηθεί στο κόλπο της Σύρτης και κινούμενη κατά τη διάρκεια της Δευτέρας, νοτίως της Κρήτης θα έλξει κατ'αρχήν πολύ ψυχρές αέριες μάζες από τα βόρεια και θα προκαλέσει χιονοπτώσεις σε μια εκτεταμένη ζώνη της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας που γειτνιάζει με το Αιγαίο από τη Θεσσαλία και ίσως ακόμη και βορειότερα, έως και τα νοτιότερα τμήματα της ανατολικής Στερεάς, με τα φαινόμενα να είναι περισσότερα σε περιοχές κοντά σε ορεινούς όγκους και σε όσες βρίσκονται στη προσήνεμη πλευρά τους τόσο τη Δευτέρα όσο και τη Τρίτη. Στη συνέχεια κι ενώ πλέον θα έχουν επικρατήσει χαμηλές θερμοκρασίες και τα φαινόμενα θα συνεχίζονται κατά τόπους απλώς και μόνο λόγω της ύπαρξης αυτής της ροής στους επιφανειακούς ανέμους, φαίνεται πως ένα νέο υφεσιακό κέντρο θα σχηματιστεί και πάλι στις ακτές της βορείου Αφρικής, με ταυτόχρονη τη κορύφωση της ψυχρής μεταφοράς σε όλα τα στρώματα της ατμόσφαιρας πάνω από τη χώρα μας. Αυτό σημαίνει πως χαμηλό ανώτερης τροπόσφαιρας, το οποίο στην ουσία αποτελεί ένα αποκομμένο κομμάτι του polar vortex (δηλαδή ψυχρού στροβίλου ο οποίος κανονικά υπάρχει πάνω από πολικές ή περιοχές μεγάλων γεωγραφικών πλατών) θα εισέλθει από τα βορειοανατολικά και ενδεχομένως να βρεθει στη χώρα μας!

Σχήμα 1: Προγνωστικός χάρτης για τα γεωδυναμικά ύψη και θερμοκρασίες στα 500hpa. Αντιστοιχούν στις πιέσεις και τις θερμοκρασίες σε ύψος περίπου 5000μ. Διακρίνεται ο ψυχρός στρόβιλος πάνω από την Ουκρανια, Ρουμανία, Μαύρη Θάλασσα, ενώ δεύτερο κέντρο του αυλώνα υπάρχει πάνω από τη Σύρτη, το οποίο δημιουργει επιφανειακό κέντρο φαινομένων και αυξάνει πολύ τα φαινόμενα στη χώρα μας. Ο χάρτης είναι προγνωστικός, ωστόσο ο συνδυασμός αυτών των δύο, μπορεί να πυροδοτήσει πολύ έντονη κακοκαιρία στη χώρα μας.

Είναι μια εξαιρετικά σπάνια κίνηση αυτή που έχουμε πολλές δεκαετίες να τη δούμε στους προγνωστικούς χάρτες να συμβαίνει τουλάχιστον με τέτοια έκταση. Αυτός ο ψυχρός στρόβιλος, σε συνδυασμό με το δεύτερο υφεσιακό κέντρο από τη Σύρτη, είναι δυνατον να πυροδοτήσουν μια γενναία πτώση στην ατμόσφαιρική πίεση στο νότιο Αιγαίο, και μια εκτεταμένη κακοκαιρία στη χώρα μας, από τη Πέμπτη 2 Φεβρουαρίου και μετά. Σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει να περιμένουμε χιονοπτώσεις σε πάρα πολλές περιοχές, ακόμη και πρόσκαιρα και σε κάποιες περιοχές της βόρειας χώρας, σταδιακά έως ακόμη και νοτια νησιωτικά τμήματα και εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες στα βόρεια, ενδεχομένως και παλι σε τιμές ρεκόρ. Κατ'αυτόν τον τρόπο αναφορικά στα σενάρια που διατυπώθηκαν στο προηγούμενο κείμενο της πρόγνωσης:

• Συνέχιση των ψυχρών συνθηκών στη χώρα μας και φαινόμενα κυρίως στα βόρεια - 45%
• Συνέχιση των ψυχρών συνθηκών στη χώρα μας και φαινόμενα κυρίως στα ανατολικά/νότια - 25%
• Ηπιότερος καιρός σε όλη την χώρα (θερμοκρασιακά) - 30%

Θα πρέπει να πούμε πως τελικά τόσο περιοχές της βορείου χώρας (όσον αφορά τη Δυτική Μακεδονία, προσήνεμες του Ολύμπου/Πιερίων περιοχές, στην ανατολική Χαλκιδική, αλλά και σε τμήματα της ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης), όσο και σε περιοχές της ανατολικής προσήνεμης χώρας αλλά και σε νησιωτικά τμήματα του Αιγαίου θα εκδηλωθούν χιονοπτώσεις. Ενδεχομένως και σε άλλα τμήματα της χώρας, όπως τα δυτικά πεδινά, θα μπορούσαν βάσει μιας τέτοιας διάταξης συστημάτων να εκδηλωθούν χιονοπτώσεις, αλλά αυτό είναι κάτι που θα μπορέσουμε να το διευκρινήσουμε περισσότερο στην επόμενη ανανέωση του κειμένου μας τη Κυριακή 29/1.

Επιμέλεια: Νίκος Γκίκας